Lancia Theta z nadwoziem Hydroplane Runabout to wyjątkowe świadectwo epoki, w której samochód stawał się symbolem nowoczesności, a europejska myśl techniczna zdobywała uznanie za oceanem. Ten zachowany w dużej mierze w oryginalnym stanie egzemplarz ma trafić na aukcję Bonhams.
Vincenzo Lancia i odwaga konstruowania
Historia marki Lancia rozpoczęła się w 1906 roku w Turynie. Jej założyciel, Vincenzo Lancia, wcześniej pracował jako kierowca testowy Fiata, dzięki czemu doskonale rozumiał zarówno możliwości ówczesnych konstrukcji, jak i ich ograniczenia. Własną firmę stworzył z myślą o samochodach dopracowanych technicznie, a zarazem odważnie wykraczających poza utarte schematy.
W 1913 roku do oferty dołączyła Theta, znana również jako model 35 HP. Był to duży samochód turystyczny, który łączył solidne osiągi z rozwiązaniami wyprzedzającymi swoją epokę. Szczególnie istotna była instalacja elektryczna obejmująca oświetlenie i rozrusznik. Dzięki temu uruchamianie silnika nie wymagało każdorazowego posługiwania się korbą, co w pierwszych dekadach XX wieku stanowiło istotne udogodnienie.
Prawie pięć litrów i 70 KM
Sercem Thety był czterocylindrowy silnik rzędowy o pojemności 4940 cm³, z zaworami bocznymi, rozwijający około 70 KM przy 2200 obr./min. Jednostka współpracowała z mechaniczną skrzynią biegów, a napęd przekazywany był na tylne koła. W zależności od zastosowanego nadwozia samochód mógł osiągać prędkość około 120 km/h – imponującą wartość jak na początek drugiej dekady XX wieku.
Konstrukcja podwozia pozwalała na zastosowanie różnych rodzajów zabudowy. Theta była oferowana z dwoma rozstawami osi: 3100 i 3378 mm. Ta elastyczność okazała się szczególnie cenna na rynku amerykańskim, gdzie klienci oczekiwali zarówno komfortowych samochodów turystycznych, jak i efektownych, indywidualnie stylizowanych nadwozi.
Do 1919 roku powstało około 1700 egzemplarzy Thety. Do naszych czasów przetrwało prawdopodobnie zaledwie około 25, a jeszcze mniej zachowało oryginalne nadwozia.
Amerykański charakter, włoskie podwozie
Egzemplarz z 1915 roku, oznaczony numerem podwozia 2645, został pierwotnie dostarczony do Nowego Jorku za pośrednictwem amerykańskiego przedstawiciela marki, firmy Thomas Evarts Adams Inc. Jego nadwozie typu Hydroplane Runabout wykonało nowojorskie przedsiębiorstwo Hayes & Miller. Charakterystyczna, niska sylwetka i otwarta, dwuosobowa kabina nadają samochodowi sportowy wygląd, odmienny od bardziej formalnych nadwozi limuzynowych.
Nazwa Hydroplane nawiązuje do ówczesnych inspiracji stylistycznych związanych z szybkimi jednostkami pływającymi. W tym przypadku nie oznacza oczywiście, że samochód był przeznaczony do jazdy po wodzie. To przede wszystkim przykład amerykańskiej interpretacji europejskiej techniki – połączenia włoskiego podwozia z lokalnym rzemiosłem nadwoziowym.
Szczególną wartość kolekcjonerską stanowi oryginalność samochodu. Zachowały się jego silnik, skrzynia biegów, osie, numerowana maska oraz mosiężne elementy oświetlenia firmy Rushmore. Za oryginalne uznawane są również koła, wyposażenie z mosiężnymi wykończeniami, składany dach i podłoga.
Od kolekcji Harraha do brytyjskiej aukcji
Samochód trafił później do słynnej kolekcji Billa Harraha, jednego z najbardziej znanych amerykańskich kolekcjonerów zabytkowych pojazdów. W 1981 roku został sprowadzony do Wielkiej Brytanii. Jego stan zachowania wzbudził uznanie środowiska miłośników marki, a klub Lancia Motor Club określił go w 1982 roku jako egzemplarz wyróżniający się wyjątkową oryginalnością.
Bonhams wycenił Lancię Thetę na 70-90 tys. funtów. Planowana aukcja The Golden Age of Motoring Sale odbędzie się 30 października 2026 roku w londyńskiej siedzibie domu aukcyjnego przy New Bond Street.
Dla kolekcjonera nie jest to jedynie kolejny przedwojenny samochód o imponującej pojemności silnika. To rzadkie połączenie włoskiej innowacyjności, amerykańskiej sztuki nadwoziowej i historii motoryzacji, w której technika coraz śmielej spotykała się z komfortem oraz indywidualnym stylem.
Źródło, Zdjęcia: Bonhams|Cars | link do aukcji
