Tegoroczna edycja London-Brighton Veteran Car Run była wyjątkowym jubileuszem jednego z najstarszych wydarzeń motoryzacyjnych na świecie. Blisko 400 zabytkowych pojazdów wyruszyło z londyńskiego Hyde Parku, aby pokonać około 60 mil dzielących brytyjską stolicę od nadmorskiego Brighton.
1 listopada 2026 roku odbyła się 130. edycja legendarnego London–Brighton Veteran Car Run. Wydarzenie, organizowane przez Royal Automobile Club, ponownie zgromadziło miłośników najwcześniejszej epoki automobilizmu, przypominając o czasach, gdy samochód dopiero zaczynał zmieniać oblicze świata.
Historia rajdu sięga 1896 roku, kiedy zorganizowano tak zwany Emancipation Run. Impreza upamiętniała wejście w życie brytyjskiej ustawy Locomotives on Highways Act, która podniosła dopuszczalną prędkość lekkich pojazdów mechanicznych z 4 do 14 mil na godzinę oraz zniosła obowiązek poprzedzania automobilu przez człowieka z czerwoną flagą. Symboliczne zerwanie tej flagi stało się tradycją wydarzenia. W tym roku ceremonii dokonali Marcus Breitschwerdt, szef Mercedes-Benz Heritage, oraz Duncan Wiltshire, przewodniczący Royal Automobile Club.
Jubileusz miał również szczególny wymiar historyczny ze względu na przypadającą w 2026 roku 140. rocznicę narodzin konstrukcji Carla Benza – Patent-Motorwagen, powszechnie uznawanej za pierwszy samochód produkcyjny. Z tej okazji podczas uroczystego rozpoczęcia zaprezentowano egzemplarz pionierskiego trójkołowca.
Od parowych pionierów po pierwsze automobile
Na trasę liczącą około 60 mil (96 km) zgłoszono 396 pojazdów wyprodukowanych przed 1905 rokiem. Do mety na Madeira Drive w Brighton dotarło 349 załóg. Uczestnicy reprezentowali ponad 100 marek, z których wiele dawno zniknęło z motoryzacyjnej mapy świata. Obok konstrukcji takich producentów jak Ford, Renault, Peugeot czy Cadillac pojawiły się samochody marek Ader, Albion, Argyll, Winton i Yale.
Różnorodność techniczna była jednym z największych atutów tegorocznego przejazdu. W kolumnie znalazły się pojazdy napędzane silnikami benzynowymi, parowymi i elektrycznymi. Nie zabrakło również prymitywnych trójkołowców oraz imponującego Salvesen Steam Car, którego obsługa przypominała pracę przy niewielkiej lokomotywie. W wielu konstrukcjach kierownicę zastępowały dźwignie sterowe, a otwarte nadwozia oferowały jedynie minimalną ochronę przed kaprysami pogody.
Szczególną uwagę przyciągał najstarszy zachowany Rolls-Royce, pochodzący z 1904 roku model Type A 10hp, który dzień wcześniej zdobył wyróżnienie Best in Show podczas St James’s Concours. Był to czwarty z zaledwie 17 wyprodukowanych egzemplarzy tej serii. Wśród uczestników znaleźli się także znani miłośnicy motoryzacji, między innymi Nick Mason, perkusista Pink Floyd, prezenter Alan Titchmarsh oraz rekordzista prędkości Andy Green.
Motoryzacyjna podróż przez pokolenia
Tradycyjnie pojazdy startowały według wieku, a najstarsze konstrukcje otrzymały pierwszeństwo, zyskując więcej czasu na dotarcie do Brighton. Pierwsze automobile ruszyły z Hyde Parku tuż przed godziną siódmą rano.. Trasa prowadziła przez reprezentacyjne części Londynu, mijając Buckingham Palace, Westminster i Big Ben, a następnie rozdzielała się na dwa warianty, by ograniczyć utrudnienia w ruchu miejskim. Obie drogi ponownie łączyły się w okolicach Croydon.
Tegoroczne warunki pogodowe sprzyjały uczestnikom. Pierwszy na mecie zameldował się Wolfgang Kraemer z Niemiec, prowadzący francuski samochód Lacoste et Battmann z 1903 roku. Pokonanie trasy zajęło mu nieco ponad trzy godziny. Wśród późniejszych uczestników znalazł się Andy Green, który tym razem doprowadził swój parowy Stanley z 1904 roku do mety, rekompensując sobie ubiegłoroczną awarię kotła.
W wydarzeniu uczestniczyły załogi z wielu krajów, między innymi Australii, Kanady, Stanów Zjednoczonych, Japonii, Czech, Francji i Niemiec. Wzdłuż całej trasy zgromadziły się tysiące widzów, tworząc atmosferę, której trudno szukać na współczesnych imprezach motoryzacyjnych.
London-Brighton Veteran Car Run pozostaje czymś znacznie więcej niż paradą zabytkowych samochodów. To żywa lekcja historii techniki, przypominająca o odwadze konstruktorów i pionierów, którzy ponad sto lat temu przecierali szlaki dla całego przemysłu samochodowego. Jubileuszowa edycja po raz kolejny udowodniła, że fascynacja początkami motoryzacji nie słabnie, a mechaniczne dziedzictwo wciąż potrafi przyciągać kolejne pokolenia. Następna odsłona wydarzenia odbędzie się 7 listopada 2027 roku.
Źródło, Zdjęcia: London To Brighton – Veteran Car Run Media Office
