Od 924 do 968 – pół wieku rewolucji Transaxle w historii Porsche

Mija pół wieku, odkąd Porsche wprowadziło do produkcji konstrukcję samochodu sportowego, która wciąż reprezentuje charakterystyczne podejście do równowagi: Transaxle. W 2026 roku producent spogląda wstecz na modele Transaxle i wspomina erę, w czasie której sprzedano prawie 400 000 samochodów. W latach 1976-1995 rozdział ten ukształtowały cztery linie modelowe: 924, 928, 944 i 968. Ich dziedzictwo stanowi oś roku tematycznego „Forever Young. Celebrating Transaxle” (z ang. Wiecznie młode. Celebrując Transaxle), który celowo odchodzi od formatu tradycyjnej wystawy specjalnej. „W ciągu roku zaplanowaliśmy serię kompaktowych, dynamicznych wystaw pop-up, ukazujących szerokie spojrzenie na technikę, design, sport motorowy i ducha tamtych czasów” – powiedziała Iris Haker, kuratorka Porsche Museum. „To format zaprojektowany, aby zaskakiwać różnorodnymi perspektywami narracji – nie tylko w Zuffenhausen, ale także w innych lokalizacjach„. Otwierająca prezentacja w Porsche Museum będzie dostępna do 7 czerwca 2026 roku.

Historia Transaxle rozpoczęła się w latach 70. XX wieku, a w kolejnej dekadzie osiągnęła swój kluczowy etap. W latach 80. koncepcja zyskała na popularności i odniosła komercyjny sukces. Właśnie w tej dekadzie reprezentowała najpełniejsze połączenie aspektów technologicznych, stylistycznych i wizerunkowych. Ze swoim pozycjonowaniem i charakterem model 944 cieszył się uznaniem wśród klientów i doczekał się kolejnych wariantów. W tym okresie koncepcja Transaxle sięgnęła poza rozwiązanie czysto techniczne – zdefiniowała doświadczenie Porsche dla całego pokolenia.

Z modelami Transaxle ściśle wiąże się kontekst kulturowy lat 80. – dekady, która charakteryzuje się technologicznym optymizmem i silnymi kontrastami wizualnymi. Popkultura i film wyniosły samochody sportowe do rangi ikon stylu życia, a gry wideo zyskały ogromną popularność. Modelom Transaxle towarzyszyła ówczesna atmosfera neonowych lamp, dynamiki i indywidualizmu. Dzięki zasadzie Transaxle Porsche pokazuje, że tożsamość wykuwa się również z odwagi do akceptowania zmian. Ten charakterystyczny duch epoki będzie miał odzwierciedlenie w instalacjach pop-up.

Zaprojektowane z myślą o równowadze

„Transaxle” w Porsche odnosi się do układu napędowego zaprojektowanego z myślą o zbalansowanej dynamice jazdy: silnik znajduje się z przodu, a skrzynia biegów – z tyłu. Oba komponenty są połączone wałem napędowym w sztywnej rurze reakcyjnej, co zapewnia skuteczne przenoszenie mocy. Wielu kierowców docenia stabilność i precyzyjne prowadzenie modeli Transaxle, które swój sportowy charakter łączą z codzienną użytecznością – kolejny znak rozpoznawczy Porsche.

Cztery linie modelowe, jedna epoka

Początek epoki modeli Transaxle oznacza również wejście Porsche w nowy segment klientów. Ich historia sięga projektu rozwojowego EA 425 z 1972 roku. Kiedy Volkswagen zakończył program w 1974 roku, Porsche przejęło tę koncepcję i w 1976 roku wprowadziło ją jako własny samochód sportowy – 924. Pojazd był produkowany w Neckarsulm i pozostawał w ofercie do 1988 roku.

W 1977 roku w Genewie swoją premierę miał model 928, pozycjonowany jako komfortowy samochód typu gran turismo. Konsekwentnie przeniósł on koncepcję Transaxle na długie dystanse, łącząc chłodzony cieczą silnik V8 z lekkich stopów, aluminiowe podwozie i tylną oś Weissach. To Porsche zaprojektowane z myślą o wysokich prędkościach, zapewniające komfort i dynamikę na dalekich trasach.

Porsche 944 w latach 80. stało się najpopularniejszym modelem w rodzinie Transaxle. Dzięki swoim osiągom, łatwości prowadzenia i wyrazistej, mocnej stylistyce wypełniło lukę między modelami bazowymi a klasycznymi samochodami sportowymi.

Ukoronowanie blisko dwóch dekad nieustannego rozwoju stanowił produkowany w latach 1991-1995 model 968. Jego 3-litrowy, 4-cylindrowy silnik o mocy 240 KM i momencie obrotowym 305 Nm, z nowoczesnym sterowaniem zaworami, odzwierciedlał dojrzałość początku lat 90. Porsche 968 łączyło wysokie osiągi z codzienną użytecznością i zbalansowanym prowadzeniem.

Design, który odzwierciedla epokę

Modele Transaxle zostały zaprojektowane pod kierownictwem Anatole’a Lapine’a, przy wsparciu Harma Lagaaji’ego, Wolfganga Moebiusa i Petera Reisingera. Wzornictwo wczesnych samochodów skutecznie wyróżniało się na tle innych sportowych aut tamtej epoki – zdefiniowane przez płaskie przednie sekcje, podnoszone reflektory, duże klapy bagażnika i zdecydowane linie. Z czasem język designu stał się jeszcze bardziej wyrazisty, podkreślając prezencję i wizualną spójność całej gamy modelowej. Charakterystyczna koncepcja nie ograniczała się do wyglądu zewnętrznego. Również wnętrza odzwierciedlały klarowną filozofię projektowania, ze skupionym na kierowcy kokpitem – skoncentrowaną na funkcjonalności i ergonomii. Rezultat: czysta, skupiona, a jednocześnie indywidualna przestrzeń. Koncepcja Transaxle zachowywała uporządkowaną strukturę, pozostawiając jednocześnie miejsce na personalizację w zakresie kolorów, materiałów i detali.

Sport motorowy jako poligon doświadczalny

Sport motorowy obnaża wytrzymałość koncepcji pod ciągłym obciążeniem. Od 1979 roku modele Transaxle brały udział w imprezach takich jak Rajd Monte Carlo, Rajd Safari i rajdy w Australii. W 1980 roku model 924 zdobył mistrzostwo SCCA w Stanach Zjednoczonych. W Le Mans fabryczny zespół wystawiał 924 GTP, jego czterocylindrowy silnik udowodnił swoją niezawodność w latach 1980 i 1981. Od 1981 roku zespoły klienckie mogły rywalizować również za kierownicą 924 Carrera GTS i 924 Carrera GTR. Specjalną rajdową wersją tej linii modelowej w Rajdowych Mistrzostwach Niemiec startował m.in. Walter Röhrl.

Wydarzenia plenerowe

Modele Transaxle reprezentują okres, w którym Porsche świadomie eksplorowało nowe kierunki. Teraz dział Porsche Heritage and Museum przybliża przeszłość, wykorzystując współczesną koncepcję pop-up. Instalacje przywołują i ożywiają kulturowy obraz lat 80. Więcej informacji na temat trasy pop-up, a także tematycznych weekendów Transaxle Meet można znaleźć na stronie internetowej Porsche Museum oraz na instagramowym kanale @porsche.museum. Pierwszy taki weekend – edycja wiosenna – odbędzie się 23 i 24 maja 2026 roku. W ramach wystawy kuratorzy przybliżą technologię, design i kontekst historyczny epoki Transaxle. Temat wykracza jednak poza format klasycznej wystawy: na placu powstanie miejsce do zdjęć z graffiti w tle. Artysta uwieczni modele transaxle, zwracając szczególną uwagę na ich charakterystyczne linie. Program na dziedzińcu muzeum wzbogacą egzemplarze 924 Carrera GT i 924 GTP „Le Mans”. Wstęp dla członków klubów Porsche jest bezpłatny.

Źródło, Zdjęcia: Porsche – informacja prasowa