Zanim Škoda 130 RS stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych konstrukcji czechosłowackiego motorsportu, inżynierowie z Mladá Boleslav wykonali ważny krok pośredni. Były nim wyczynowe coupé 180 RS i 200 RS – samochody stworzone z myślą o rywalizacji w rajdach, które mimo krótkiej kariery odegrały istotną rolę w rozwoju sportowych modeli marki. To właśnie od nich wywodzi się stosowane do dziś oznaczenie RS, czyli Rally Sport.
Na początku lat 70. stało się jasne, że dotychczasowe rajdowe Škody z silnikami o pojemności do 1300 cm³, takie jak 120 S Rallye, mają ograniczone możliwości w starciu z coraz mocniejszą zagraniczną konkurencją. Konstruktorzy postanowili więc sięgnąć po większy silnik i wykorzystać doświadczenia zdobyte podczas budowy samochodów wyczynowych.
Bazą projektu zostało coupé 110 R oraz czterocylindrowy silnik rodziny Škoda 720 z aluminiowym blokiem i rozrządem OHC. Już pierwsze prototypy, powstające od 1971 roku, służyły intensywnym próbom na torach i trasach rajdowych. Wykorzystywano w nich m.in. pięciobiegowe skrzynie pochodzące z wyścigowych samochodów Tatra 603-2.
Prace nad właściwym samochodem nabrały tempa w 1973 roku. Konstrukcja otrzymała obniżone nadwozie, z dachem niższym o 7,5 cm, a wiele elementów wykonano z aluminium. W porównaniu ze standardowym 110 R udało się w ten sposób znacząco ograniczyć masę.
Zmiany objęły również strukturę nadwozia. Zintegrowana klatka bezpieczeństwa zwiększała sztywność skrętną i zapewniała ochronę załogi. Poszerzone błotniki kryły szerokie, 13-calowe koła z magnezowymi obręczami. Z przodu zastosowano hamulce tarczowe Girling, a układ zawieszenia został gruntownie zmodyfikowany. Regulowane kąty ustawienia tylnych kół oraz specjalne amortyzatory Koni Sport pozwalały dostosować samochód do charakterystyki trasy.
Najważniejszą nowością był jednak silnik. Konstruktorzy wykorzystali możliwość stosowania różnych pojemności jednostki Škoda 720. W modelu 180 RS pracował silnik o pojemności 1772 cm³, rozwijający 154 KM przy 6250 obr./min. Większy, dwulitrowy motor modelu 200 RS osiągał 163 KM przy 6000 obr./min. Oba korzystały z suchej miski olejowej i podwójnego gaźnika Weber 45 DCOE 2.
Napęd przekazywała pięciobiegowa przekładnia Porsche 915, współpracująca ze sprzęgłem Fichtel & Sachs. Przy masie nieco przekraczającej 800 kg takie parametry dawały imponujące osiągi – w zależności od zastosowanego przełożenia samochód mógł osiągać nawet około 240 km/h.
Debiut 200 RS nastąpił w maju 1974 roku podczas rajdu IDA. Niedługo później samochody pojawiły się także na Rajdzie Barum i Rajdzie Škody w Mladá Boleslav. Łącznie zbudowano zaledwie trzy egzemplarze: dwa 200 RS i jeden 180 RS.
Kariera obu modeli okazała się jednak wyjątkowo krótka. Zmiana przepisów rajdowych wyeliminowała możliwość homologowania prototypów tego typu, zamykając drogę do dalszego rozwoju konstrukcji. Projekt nie został jednak zmarnowany. Doświadczenia zdobyte przy 180 RS i 200 RS stały się fundamentem kolejnego samochodu.
Tak narodziła się Škoda 130 RS. Lżejsza, ważąca zaledwie 720 kg, wyposażona w 1,3-litrowy silnik o mocy około 140 KM, szybko stała się prawdziwą gwiazdą rajdów i wyścigów. Historia 180 RS i 200 RS pokazuje więc, że nawet konstrukcja skazana przez regulamin na przedwczesny koniec może odegrać kluczową rolę w narodzinach motoryzacyjnej legendy.
Źródło, Zdjęcia: Škoda
