W świecie klasycznej motoryzacji nie brakuje pojazdów, które zapisały się na kartach historii dzięki nowatorskim rozwiązaniom i wyjątkowemu charakterowi. Jednym z nich bez wątpienia jest Tilling-Stevens TS3A – piętrowy autobus z otwartym górnym pokładem, który łączył w sobie ducha początku XX wieku z wizjonerską techniką hybrydową.
Początki firmy Thomas Tilling sięgają 1850 roku, kiedy to rozpoczęto kursowanie omnibusów konnych po ulicach Londynu. Szybki rozwój technologii sprawił, że już w 1904 roku firma wprowadziła do swojej floty pierwszy autobus spalinowy. Jednak to rok 1911 przyniósł prawdziwą rewolucję – do użytku trafił model TTA1 z napędem hybrydowym – benzynowo-elektryczny. Czterocylindrowy silnik spalinowy napędzał generator, który zasilał silnik elektryczny odpowiedzialny za obrót kół. Dzięki temu kierowca nie musiał zmieniać biegów – obsługa ograniczała się do dwóch pedałów, co znacząco upraszczało prowadzenie.
Model TS3A z 1922 roku, o którym mowa, trafił do garażu Thomasa Tillinga w Catford w czerwcu tego samego roku. Miał 48 miejsc siedzących – 22 wewnątrz i 26 na otwartym górnym pokładzie. Przez dziewięć lat służył mieszkańcom Londynu, aż w 1931 roku został sprzedany dealerowi z Bethnal Green. Potem jego losy potoczyły się dramatycznie – przez dekady niszczał na złomowisku, aż w 1970 roku został ocalony przez Michaela Banfielda, ówczesnego prezesa Veteran Car Club of Great Britain.
Choć pojazd był w opłakanym stanie, zachowało się wiele elementów konstrukcji dolnego pokładu, co umożliwiło rozpoczęcie pieczołowitej, pięcioletniej renowacji nadwozia. W 1979 roku przebudowano również silnik, wykorzystując oryginalne części tam, gdzie było to możliwe. Prace jednak znacznie spowolniły, gdy właściciel przeprowadził się z Londynu do hrabstwa Kent, a autobus pozostał nieskończony przez kolejne dekady.
Nowe życie tchnęło w pojazd dopiero w 2007 roku, gdy wznowiono renowację – tym razem skupiając się na usunięciu korozji między nadwoziem a podwoziem. Dzięki wieloletnim badaniom historycznym udało się odtworzyć autentyczną kolorystykę z epoki oraz reklamy, wykonane tradycyjną techniką ręcznego malowania, zgodnie z realiami lat 20. XX wieku.
Od 2014 roku autobus znajduje się w rękach obecnego właściciela, który zlecił kolejne prace mechaniczne – odbudowę chłodnicy, dynama, magnéto oraz silnika, przeprowadzone przez firmę Historic Vehicle Restoration Ltd. TS3A stał się gwiazdą licznych imprez, m.in. Regent Street Bus Cavalcade oraz historycznego przejazdu Londyn-Brighton, gdzie zdobył tytuły: najlepszy pojazd całego konkursu, zwycięzca klasy 1919-1929 oraz najlepszy piętrowy autobus pasażerski.
Szacowana cena autobusu na aukcji: 150 000 – 170 000 euro.
Źródło, Zdjęcia: RM Sotheby’s | link do aukcji
