Kaiser Traveler był wcześniejszy (debiut w 1949 r., produkcja 1951-1953), ale to Renault 16 (1965-1980) jest powszechnie uznawane za pierwszego „nowoczesnego” hatchbacka. Różnica wynika z tego, jak definiujemy nadwozie typu hatchback.
Poniżej pełniejsze (subiektywne) wyjaśnienie.

Kaiser Traveler – chronologicznie pierwszy
Kaiser Traveler (oraz bliźniaczy Vagabond) pojawił się pod koniec lat 40. w USA. Był to samochód bazujący na klasycznym sedanie, ale z istotną innowacją:
- miał otwierane tylne drzwi bagażnika,
- brakowało oddzielnego, wystającego kufra, charakterystycznego dla sedanów,
- tylna klapa była dwuczęściowa:
- górna część (z szybą) otwierana do góry,
- dolna opuszczana jak w pick-upie,
- wnętrze można było powiększyć przez złożenie tylnej kanapy.
Z dzisiejszej perspektywy spełnia to podstawowe kryteria hatchbacka: wspólna przestrzeń pasażersko-bagażowa i tylna klapa obejmująca szybę.
Dlaczego więc jest kontrowersyjny?
- stylistycznie bardzo przypominał sedana,
- był dużym, amerykańskim autem klasy full-size,
- powstał jako rozwiązanie użytkowe, a nie nowa filozofia nadwozia,
- nie zapoczątkował żadnego szerszego trendu rynkowego.
Dlatego bywa określany jako prekursor hatchbacka, ale nie jako jego pełnoprawny twórca.
Renault 16 – pierwszy hatchback w nowoczesnym rozumieniu
Renault 16, zaprezentowane w 1965 roku, to zupełnie inna historia:
- od początku zaprojektowane jako hatchback, a nie przeróbka sedana,
- jednoczęściowa tylna klapa unoszona do góry razem z szybą,
- kompaktowa bryła bez klasycznego podziału na „maskę-kabinę-bagażnik”,
- bardzo elastyczne wnętrze (różne konfiguracje siedzeń),
- przedni napęd i nowoczesna konstrukcja jak na lata 60.
Co najważniejsze:
- Renault 16 odniosło ogromny sukces rynkowy,
- zapoczątkowało popularność hatchbacków w Europie,
- stało się wzorem dla późniejszych modeli np. Renault 5, VW Golf, Fiat Ritmo.
Dlatego w historii motoryzacji to właśnie Renault 16 jest najczęściej uznawane za „pierwszy hatchback”, mimo że nie było pierwsze chronologicznie.
Podsumowanie
- Pierwszy chronologicznie – Kaiser Traveler – prekursor, technicznie hatchback, ale nietypowy i bez wpływu na rynek.
- Pierwszy nowoczesny hatchback – Renault 16 – auto, które zdefiniowało segment i spopularyzowało ten typ nadwozia.