W początkach XX wieku sport motorowy był nie tylko widowiskiem, ale przede wszystkim polem doświadczalnym dla rodzącej się techniki automobilowej. Dla firmy Laurin & Klement sukcesy na trasach wyścigów i prób niezawodnościowych stały się fundamentem budowania renomy młodej marki z Mladá Boleslav.
Już pierwsze lata działalności pokazały, że zwycięstwa na torze przekładają się bezpośrednio na zainteresowanie klientów. Początkowo Laurin i Klement odnosili triumfy na motocyklach, jednak ambicje konstruktorów szybko skierowały się ku automobilom. Wkrótce po premierze modelu Voiturette A rozpoczęto prace nad jego wyczynową odmianą. Efektem był model Voiturette B, który już w 1906 roku podczas prestiżowego wyścigu górskiego na przełęczy Semmering zajął pierwsze, drugie i czwarte miejsce. Był to wyraźny sygnał, że czeska marka zamierza odgrywać znaczącą rolę w świecie sportu motorowego.
Kolejne lata przyniosły intensywny rozwój konstrukcji wyścigowych, zwłaszcza serii FC, bazującej na modelach osobowych typu F. Za ich projekt odpowiadał wybitny inżynier i kierowca wyścigowy Otto Hieronimus. W latach 1907-1909 powstało dziewiętnaście wariantów tych pojazdów, różniących się zarówno parametrami technicznymi, jak i rozwiązaniami konstrukcyjnymi. Czterocylindrowe jednostki o pojemności od 2,0 do 2,5 litra, współpracujące z trzybiegową skrzynią, napędzały tylne koła – układ typowy dla epoki, lecz dopracowany do granic możliwości.
Rok 1908 okazał się dla Laurin & Klement przełomowy. W wyścigu górskim Zbraslav-Jíloviště samochody marki zdominowały rywalizację, zajmując aż sześć pierwszych miejsc. Kolejne sukcesy przyszły w austriackim Ries oraz podczas wymagającego rajdu na trasie z Petersburga do Moskwy, gdzie Hieronimus udowodnił nie tylko szybkość, ale i niezawodność swoich konstrukcji. Równie imponujący był występ w niemieckim Prinz-Heinrich-Fahrt – wielodniowym, liczącym ponad 2000 kilometrów maratonie, który stanowił prawdziwy test wytrzymałości.
Ambicje konstruktorów nie kończyły się jednak na modelu FC. Hieronimus opracował bardziej zaawansowaną wersję FCS z silnikiem górnozaworowym o pojemności 3,5 litra. Samochód ten natychmiast udowodnił swoją klasę, zajmując czołowe miejsca w wyścigu na Semmeringu. Kulminacją był jednak występ na torze Brooklands w Wielkiej Brytanii – pierwszym na świecie obiekcie zaprojektowanym wyłącznie do testów i wyścigów. Tam Hieronimus osiągnął prędkość ponad 118 km/h, ustanawiając rekord w swojej klasie.
Najbardziej ekstremalnym rozwinięciem tej linii był model FCR z 1909 roku. Dzięki silnikowi o pojemności 5,6 litra i mocy 100 KM samochód osiągał imponujące – jak na owe czasy – 140 km/h. Smukła sylwetka i charakterystyczna chłodnica w kształcie strzały podkreślały jego wyczynowy charakter. FCR szybko udowodnił swoją skuteczność, zwyciężając zarówno na Semmeringu, jak i w prestiżowych wyścigach górskich Zbraslav-Jíloviště oraz Triest-Opicina.
Nie bez znaczenia dla rozwoju marki byli również kierowcy. Jedną z najbardziej barwnych postaci tego okresu był Alexander Kolowrat-Krakowsky, znany jako „hrabia Kilowatt”. Jego podejście do techniki łączyło odwagę z niekonwencjonalnością. Podczas wyścigu w Gaillon we Francji, startując pod pseudonimem „Doconald” (nie chciał, aby jego ojciec dowiedział się o jego wyczynach wyścigowych), zdołał zwyciężyć mimo braku właściwego samochodu wyścigowego. Improwizując, odchudził „seryjny” pojazd do absolutnego minimum, zastępując siedzenia prostymi skrzynkami i eliminując zbędne elementy. Redukcja masy pozwoliła mu zniwelować niedobór mocy i pokonać wszystkich rywali w swojej klasie.
Historia sukcesów Laurin & Klement z pierwszej dekady XX wieku to opowieść o determinacji, inżynierskiej pomysłowości i odwadze. W czasach, gdy automobil dopiero zdobywał zaufanie użytkowników, zwycięstwa na trasach wyścigów były najlepszym dowodem jakości. Dzięki nim marka z Mladá Boleslav nie tylko zdobyła prestiż, ale również położyła fundament pod przyszły rozwój, który w kolejnych dekadach doprowadził do powstania jednego z najważniejszych producentów samochodów w Europie Środkowej.
Źródło, Zdjęcia: Škoda
