Po zakończeniu najbardziej napiętego okresu politycznego lat 50. czechosłowacka Škoda ponownie skierowała wzrok ku międzynarodowym arenom sportu samochodowego. Powrót do Rajdu Monte Carlo w 1956 roku, po siedmioletniej przerwie, był początkiem nowego rozdziału w historii marki z Mladá Boleslav. Prawdziwą gwiazdą tego okresu stała się jednak zaprezentowana w 1960 roku Škoda Octavia Touring Sport (TS) – samochód, który udowodnił, że odpowiednio dopracowana konstrukcja seryjna może z powodzeniem rywalizować z dużo bardziej renomowanymi konkurentami.
Korzenie sportowych modeli Škody sięgają jeszcze połowy lat 30., gdy na rynku pojawił się model Rapid, łączący dynamiczne osiągi z codzienną użytecznością. Octavia TS kontynuowała tę filozofię, oferując kierowcom samochód równie praktyczny na co dzień, jak skuteczny na rajdowych odcinkach specjalnych.
Najważniejsze zmiany kryły się pod maską. Pierwsza wersja otrzymała czterocylindrowy silnik o pojemności 1089 cm³ wyposażony w dwa gaźniki Jikov oraz zmodyfikowany układ dolotowy. Zwiększony stopień sprężania do 8,4:1 pozwolił osiągnąć moc 50 KM przy 5500 obr./min i moment obrotowy 74,5 Nm.
Jeszcze większy potencjał przyniosła modernizacja z 1962 roku. Powiększenie średnicy cylindrów zwiększyło pojemność do 1221 cm³, a odmiana Octavia TS 1200 rozwijała już 55 KM oraz 86,2 Nm momentu obrotowego. Dla prywatnych kierowców model szybko stał się wdzięczną bazą do dalszych modyfikacji – odpowiednio przygotowane jednostki napędowe potrafiły osiągać moc zbliżoną do 100 KM, co jak na początek lat 60. było wynikiem imponującym.
Samochód ważył zaledwie 920 kg, dzięki czemu nawet umiarkowana moc zapewniała bardzo dobre osiągi. Prędkość maksymalna dochodziła do 130 km/h, a średnie zużycie paliwa wynosiło około 9,1 l/100 km. Czterobiegowa skrzynia z synchronizacją trzech najwyższych przełożeń oraz niezależne zawieszenie wszystkich kół na centralnej ramie rurowej gwarantowały stabilność i przewidywalne prowadzenie na zróżnicowanych nawierzchniach.
To właśnie solidna konstrukcja i łatwość przygotowania auta do sportu sprawiły, że Octavia TS szybko zdobyła uznanie prywatnych zespołów rajdowych z Finlandii, Austrii, Polski czy Grecji. Samochody przeznaczone do rywalizacji różniły się od wersji seryjnych jedynie detalami – stosowano 15-calowe obręcze z oponami Barum, a na śniegu i lodzie wykorzystywano kolcowane opony Michelin. Fabryczne egzemplarze otrzymywały między innymi aluminiową miskę olejową oraz odpowiednio dobrane przełożenia przekładni głównej.
Największe sukcesy Octavia TS odniosła podczas najbardziej prestiżowych rajdów Europy. Już w 1961 roku fińska załoga Esko Keinänen i Rainer Eklund zajęła szóste miejsce w klasyfikacji generalnej Rajdu Monte Carlo, zwyciężając jednocześnie w klasie do 1300 cm³. Rok później Keinänen ponownie triumfował w swojej kategorii, pokonując między innymi samochody Alfa Romeo. W edycji z 1962 roku na starcie Monte Carlo stanęło aż 16 załóg z ośmiu krajów jadących Octaviami, co najlepiej świadczyło o rosnącej renomie modelu.
Równie spektakularne były występy podczas legendarnego fińskiego rajdu 1000 Jezior, gdzie Keinänen ustąpił jedynie Pauliemu Toivonenowi w Citroënie DS 19, kończąc zawody na drugim miejscu w klasyfikacji generalnej i ponownie wygrywając swoją klasę.
Pasmo sukcesów trwało także w kolejnych sezonach. W 1963 roku norweska załoga Gjölberg/Karlan zapewniła Octavii trzecie z rzędu zwycięstwo klasowe w Rajdzie Monte Carlo. W tym samym roku Josef Vidner i Bohuslav Staněk zwyciężyli w klasie do 1300 cm³ podczas Tour d’Europe, zajmując znakomite piąte miejsce w klasyfikacji generalnej.
W latach 1960-1964 powstało ponad 2270 egzemplarzy modeli Octavia TS i Octavia TS 1200. Choć liczba ta nie była imponująca, samochód na trwałe zapisał się w historii europejskich rajdów jako przykład konstrukcji, która dzięki dopracowanej technice, niewielkiej masie i wyjątkowej niezawodności potrafiła skutecznie rywalizować z dużo silniejszymi rywalami.
Za kierownicą sportowych Octav z sukcesami zasiadali również czołowi czechosłowaccy kierowcy, m.in. Jaroslav i Václav Bobek, Miroslav Fousek, Vladimír Hubáček, Zdeněk Mráz, Leopold Lancman oraz Jiří Srnský. To właśnie oni, obok zagranicznych załóg, współtworzyli legendę jednego z najważniejszych sportowych modeli w historii Škody.
Źródło, Zdjęcia: Škoda
